ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ, ΤΟ ΜΩΛΟ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΣΤΕΛΟ ΤΟΥ ΧΑΝΤΑΚΑ

Το λιμνι του Χντακα τρα και λγον καιρ ρχισε να γεμζει με μμο. Εν πριν τανε ικαν να δεχτε κθε μεγλο καρβι τρα με μεγλη δυσκολα μπορον να μπουν και να βγουν πλοα χωρητικτητας 300 βαρελιν, και πολλ δεν μπορον να μπουν αν δεν κμουν αβαρα. Η πρσχωση αυτ του λιμανιο γινε στερα απ την κατασκευ του τεχους απ τη βοριν πλευρ, πνω στην πασλωση που ταν απ το φροριο ως την Πρτα του Μλου. Γιατ κτω απ την πασλωση αυτ, υπρχαν απ παλι κτι θυρδες (ξεχειλστρες) με σανδες, που νοιγαν και κλειναν, κατ τον καιρ, ταν τανε ανγκη, προκαλντας τσι ο νεμος αντσταση στην πλημμυρδα και στην αμπτιδα που γνεται στο στμιο του λιμανιο.

Απ λλη μια αφορμ ακμη γεμζει το λιμνι με μμο αφο κατασκευστηκαν οι Ταρσανδες που βρσκονται τσο κοντ στο στμιο του λιμανιο. Κθε ποστητα μμου, που κυλον οι ποταμο Γιφυρος, Κατσαμπς και ο χεμαρος που ρχεται απ την κοιλδα του Μαρουλ, που ανμεσ τους βρσκεται το λιμνι αυτ, πως και κθε ποστητα μμου και ακαθαρσα που με τις βροχς κατρακυλ προς τη θλασσα, την παρνει το ρεμα της θλασσας, την στριφογυρζει απ το στμιο και μπανει μσα στο λιμνι, μη μπορντας να βρει τπο να σωρευτε στην Σαμπιονρα. Σ' αυτ εμποδζουν τα κτρια των ταρσανδων, γιατ με τη δυνατ της ορμ η θλασσα χτυπ στους τοχους των ταρσανδων και πως χτυπ ο νεμος ξαναγυρζουν οι λσπες αυτς στο στμιο του λιμανιο. Αν και δαπαννται κθε χρνο αρκετ χρματα, για να το αδεισουν, το αποτλεσμα εναι μηδαμιν, με τον τρπο που γνεται η εργασα αυτ, πως αντιλφτηκα. Γι αυτ νομζω πως θα 'πρεπε να παρθε λλη απφαση και να γνει δοκιμ να καθαριστε κομμτι - κομμτι με πασσλωση, με τον διο τρπο που συνηθζεται να καθαρζουν τα κανλια στην νδοξη πλη της Βενετας, πως εναι η γνμη και μερικν λλων. ταν θα μπορσει να γνει, τα υλικ που θα βγζουν, μμο και λσπη, να τα βζουν μσα στην πλη, σε μρος που να απχει απ το λιμνι, στε τα νερ της βροχς και των οχετν να μη τα ξανακουβαλον στη θλασσα, γιατ εκολα θα ξαναγριζαν στο λιμνι.

μως, επειδ πρπει να βεβαιωθε κανες γι' αυτ, μπορον να στελουν μπειρους ανθρπους για να κμουν αναγνριση στο στμιο και στο βθος του λιμανιο και στα ρεματα της θλασσας. Και ταν μ' αυτ τον τρπο θα μπορσει να γνει η εκβθυνση, θα τανε ευχς ργο να γνει, γιατ τσι θα μενε κανες συχος, τι για κμποσα χρνια δεν θα γνεται η πρσχωση αυτ, που υπρχει κνδυνος να γνει με τον καιρ, πως η περα απδειξε, και (το λιμνι) θα χει πντοτε το διο βθος.

Γιατ, ταν καθαριστε αυτ το λιμνι, θα χει βθος ικαν να δεχτε κθε εδους μεγλα πλοα, με τα ποια συνηθζεται να φρνουν τα εμπορεματα· πργμα που θα συμβλει στην εξυπηρτηση και στην προδο της πολιτεας και θα αυξσει τα δημσια σοδα. Εν τρα δεν μπορε να δεχτε μεγλα πλοα και δσκολα αποφασζουν γι' αυτ να 'ρθουν, επειδ εναι αναγκασμνα να κμουν αβαρα, αν θλουν να μπουν μσα, να μενουν στα Φρασκι και κει να φορτσουν και να ξεφορτσουν με μεγλη δυσκολα και δαπνη των εμπρων. Το ζτημα τοτο εναι σπουδαιτατο για πολλος λγους και μπορομε να πομε ακμη τι, πως τα τεχη εξασφαλζουν την πολιτεα απ το μρος της ξηρς τσι και το λιμνι την ασφαλζει απ τη θλασσα, ταν μπορε να χωρσει το στλο, ταν στλνονται οι βοθειες. Υπενθυμζω, λοιπν, ευλαβς, τι εφ' σον ο καιρς επιτρπει να γνει νετα, ας αποφασιστε να γνει η εκβθυνση που χρειζεται.

 

FRANCESCO BASILICATA, RELAZIONE ALL'ILL.MO ED ECC.MO S.RE ET PADRONE MIO COL.MO IL S.R PIETRO GIUSTIANO DIGNISS.MO CAP.NO G: NEL REGNO DI CANDIA 1630, Μετφραση Στργιου Γ. Σπανκη, ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, Τμος V, σελ. 95-98, ΒΙΚΕΛΑΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 1969